Strona główna > grypa, health, szczepienia, szczepionka, vaccination, zdrowie > Szczepionki: czym są, po co się szczepimy i jak działają.

Szczepionki: czym są, po co się szczepimy i jak działają.

9 Listopad 2009

Zgodnie z obietnicą, dzisiaj post na temat szczepionek. Jak się zapewne domyślacie, jest to przyczynek do dyskusji na temat pomysłu “zabójczych szczepionek”, który jest lansowany np. przez blog Grypa666. Ale powoli, analizą ichnich twierdzeń zajmiemy się kiedy indziej, dzisiaj zaś wprowadzenie do tematu. Czym są szczepionki, po co mamy niby się szczepić, a jak już się zaszczepimy, to jak one działają.

Co to jest szczepionka?

Przez długi czas zastanawiałem się, który z tematów powinienem omówić jako pierwszy: ten o szczepionkach, czy może raczej o układzie odpornościowym. Kolejność jest o tyle istotna, że bez ogólnego pojęcia o funkcjonowaniu układu immunologicznego człowieka znacznie trudniej jest zrozumieć działanie szczepionek. Zwłaszcza, gdy przytoczę książkową (czy choćby “wikipediową”) definicję. Idę o zakład, że ludzie nie interesujący się danym tematem już dawno pozapominali szkolne nauki o np. odporności swoistej tudzież o limfocytach T i B. Ostatecznie jednak uznałem, że w tym wpisie zarysuję problematykę odporności w takim stopniu, aby łatwo opisać wakcynację; w następnym wpisie zaś rozwinę szerzej temat.

Najogólniej mówiąc, szczepionki to substancje pochodzenia biologicznego, które – gdy dostaną się do organizmu – powodują pobudzenie układu odpornościowego w dwojaki sposób:

a) doraźne zwalczenie “patogenów” wnikających do organizmu,

b) “zapamiętanie” rodzaju intruza na przyszłość w taki sposób, aby – gdy do organizmu wniknie prawdziwy, np. wirus, był on w stanie błyskawicznie zareagować i zniszczyć nieproszonego gościa zanim jeszcze dojdzie do choroby.

Aby osiągnąć taki efekt używa się zabitych bądź osłabionych patogenów, które – mimo pozbawienia lub znacznego zmniejszenia zjadliwości z zewnątrz wyglądają tak samo, jak ich niebezpieczni krewniacy, dzięki czemu organizm może rozpoznać prawdziwe zagrożenie. Istnieje też możliwość użycia szczepionki zawierającej wirusa w żaden sposób niemodyfikowanego czy osłabianego, jednak ze względów bezpieczeństwa raczej się tego unika (właściwie, obecnie istnieje tylko jedna taka szczepionka – przeciwko ospie prawdziwej, zawierająca wirusa krowianki).

Ostatnio coraz częściej powstają także tzw. szczepionki poliwalentne, które dają odporność na kilka czynników zakaźnych. Szczepionki te zawierają antygeny (białka niepowtarzalne dla każdego organizmu, dzięki czemu układ odpornościowy może rozpoznać niepożądanych gości od własnych komórek) kilku drobnoustrojów; dzięki temu przez przyjęcie jednej szczepionki nabywa się odporność na kilka różnych chorób.

Po co się szczepić?

Najprostsza odpowiedź brzmi: aby nie zachorować. A jeśli mimo szczepienia zachorujemy, przebieg choroby z pewnością będzie łagodniejszy.

W wypadku tego pytania, co ciekawe, interesujące okażą się też statystyki; na samym początku warto przywołać przykład Ospy Prawdziwej (nie wietrznej); jest to jedyna choroba, która została uznana przez WHO za eradykowaną, czyli wytępioną. Stało się to możliwe tylko dzięki szczepieniom. Popatrzmy jeszcze na kilka innych wykresów.


WZWA

Wykres zachorowalności na WZW typu A; zwróćmy uwagę, że ilość zachorowań systematycznie spada od roku 1992, kiedy to na rynku pojawiła się szczepionka.

Odra:

odra

Zauważmy, że w miarę jak zwiększała się liczba przyjmujących szczepionkę, liczba zachorowań malała.

I może jeszcze błonica:

blonica

Wszystkie powyższe wykresy pochodzą z “Zielonej Księgi” i dotyczą wysp Brytyjskich. (link w pdf)

A oto garść innych danych, tym razem już bez wykresów(pochodzą z quackwatch.com):

Nagminne zapalenie przyusznic

Przed szczepieniami rocznie (średnio): 152,209

W 2003: 231

Polio

Przed: 16,316

W 2003: 0

Tężec

Przed: 1,314

W 2003: 20

Na dzisiaj tyle; jutro możecie oczekiwać jeszcze osobnej notki na temat tzw. niepożądanych odczynów poszczepiennych, czyli skutków ubocznych szczepionki.

About these ads
  1. 10 Listopad 2009 o 12:35 | #1

    Trzy linki:
    “Kłamcy i polio” na blogu Barta
    http://blogdebart.pl/2009/09/08/klamcy-i-polio/

    “Szczepionki działają” na blogu Sporothrix
    http://sporothrix.wordpress.com/2009/10/10/szczepionki-dzialaja/

    “Spokojnie umierają” — bezczelna autoreklama
    http://biokompost.wordpress.com/2009/09/10/spokojnie-umieraja/

  2. 10 Listopad 2009 o 15:21 | #2

    Dodałbym może jeszcze info o pochodzeniu tych danych bez wykresów – to też z Wielkiej Brytanii?

  3. 18 Maj 2011 o 20:20 | #3

    “na samym początku warto przywołać przykład Ospy Prawdziwej (nie wietrznej); jest to jedyna choroba, która została uznana przez WHO za eradykowaną, czyli wytępioną. Stało się to możliwe tylko dzięki szczepieniom.”

    Przecież to są wierutne bzdury. Szczepienia trwały z górą 200 lat i nie zanosiło się na eradykację ospy. Skuteczne okazały się dopiero kordony sanitarne.

Możliwość komentowania jest wyłączona.
Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: